Hộ tự sản xuất bán qua sàn TMĐT bị khấu trừ thuế theo ngành nào?

Trả lời ngắn: Hộ, cá nhân tự sản xuất hàng hóa rồi bán qua sàn thương mại điện tử phải cung cấp cho sàn đủ thông tin về ngành nghề thực tế để sàn khấu trừ đúng tỷ lệ. Với GTGT, "sản xuất" là 3%, còn "phân phối, cung cấp hàng hóa" là 1% (điểm b khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15). Theo Công văn 7129/CT-QLNT ngày 25/9/2026 của Cục Thuế, tờ khai Mẫu 01/CNKD-NCCNN-TMĐT kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC đã bổ sung ngành "Sản xuất, dịch vụ có gắn với hàng hóa". Sàn khấu trừ theo thông tin người bán cung cấp (điểm b khoản 1 Điều 46 Nghị định 252/2026). Nếu sàn không xác định được ngành, sàn khấu trừ theo tỷ lệ cao nhất (điểm b khoản 2 Điều 44 Nghị định 252/2026). Công văn này trả lời vướng mắc của Thuế tỉnh Quảng Ngãi, không phải văn bản quy phạm pháp luật.

Tình huống

Thuế tỉnh Quảng Ngãi (cơ quan thuế nhà nước) gửi Cục Thuế công văn ngày 12/2/2026 hỏi về chính sách thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trực tiếp sản xuất hàng hóa và bán hàng qua sàn thương mại điện tử. Câu hỏi đặt ra trong bối cảnh sàn phải khấu trừ, nộp thay thuế GTGT và TNCN cho người bán. Công văn trả lời không chép lại câu hỏi. Từ phần trả lời có thể hiểu vướng mắc là: tờ khai khấu trừ của sàn chưa có ngành "sản xuất". Vì vậy, hàng do hộ tự làm ra có thể bị khấu trừ theo một ngành khác với thực tế.

Cục Thuế trả lời thế nào?

Cục Thuế dẫn các căn cứ sau:

• Điểm b khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15: tỷ lệ GTGT trên doanh thu là 1% với phân phối, cung cấp hàng hóa; 3% với sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu.
• Khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, hiệu lực từ 1/7/2026: thuế suất TNCN trên doanh thu là 0,5% với phân phối, cung cấp hàng hóa; 1,5% với sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu.
• Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế với kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ, cá nhân (Điều 11 Nghị định 117/2025); Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC.
• Khoản 3 Điều 11 Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC.

Trên cơ sở đó, Cục Thuế nêu ba ý:

1. Tờ khai Mẫu 01/CNKD-NCCNN-TMĐT (Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC), dùng cho hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn, đã bổ sung ngành "Sản xuất, dịch vụ có gắn với hàng hóa" cho phù hợp thực tế.
2. Thuế tỉnh Quảng Ngãi cần hướng dẫn hộ, cá nhân trực tiếp sản xuất khi bán qua sàn cung cấp đầy đủ thông tin để xác định tỷ lệ % GTGT, TNCN theo ngành nghề thực tế, theo Điều 11 Nghị định 117/2025 và Nghị định 252/2026.
3. Tổ chức quản lý sàn khấu trừ, kê khai và nộp số thuế đã khấu trừ chính xác, đầy đủ theo thông tin hộ kinh doanh cung cấp.

Hộ tự sản xuất cần làm gì để sàn khấu trừ đúng?

Khai đúng ngành với sàn. Đây cũng là quy định hiện hành. Hộ kinh doanh trên sàn phải cung cấp cho sàn mã số thuế hoặc số định danh cá nhân và thông tin để xác định nghĩa vụ thuế (khoản 8 Điều 13 Nghị định 68/2026). Sàn khấu trừ theo thông tin người bán cung cấp (điểm b khoản 1 Điều 46 Nghị định 252/2026). Khi không xác định được ngành, sàn áp tỷ lệ cao nhất (điểm b khoản 2 Điều 44 Nghị định 252/2026).

Áp dụng cho trường hợp của bạn

Một công văn chỉ trả lời một vướng mắc cụ thể. Công văn không phải văn bản quy phạm pháp luật, không thay được luật, nghị định, thông tư. Khi áp dụng, bạn nên chú ý mấy điểm sau:

• Văn bản được dẫn đã thay đổi. Công văn còn dẫn Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Nghị định này đã bị Nghị định 252/2026/NĐ-CP thay thế từ 1/7/2026 (điểm d khoản 3 Điều 74 Nghị định 252/2026). Cách sàn khấu trừ hiện nằm ở Điều 43 và Điều 44 Nghị định 252/2026.
• Thuế TNCN theo doanh thu. Theo khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN, cá nhân có doanh thu năm đến 3 tỷ đồng được chọn nộp theo thuế suất trên doanh thu; doanh thu tính thuế là phần vượt mức doanh thu không phải nộp thuế (điểm a). Khi quyết toán, số sàn đã khấu trừ được trừ vào số phải nộp (khoản 3 Điều 11 Nghị định 68/2026).
• Bạn tự chịu trách nhiệm về thông tin khai cho sàn. Khai sai ngành để được tỷ lệ thấp hơn có thể dẫn tới truy thu và xử phạt.

Thông tư 89/2026/TT-BTC và Mẫu 01/CNKD-NCCNN-TMĐT chưa có bản đọc được trong kho văn bản, nên nội dung về mẫu này ở đây lấy theo lời công văn.

Doanh thu cả năm không quá 1 tỷ đồng thì sao?

Sàn vẫn khấu trừ trên từng giao dịch. Nhưng nếu doanh thu cả năm (tính cả cửa hàng và mọi sàn) không quá 1 tỷ đồng thì bạn không phải nộp GTGT, TNCN. Số đã bị khấu trừ là nộp thừa, được hoàn hoặc bù trừ (khoản 1 Điều 12 Nghị định 68/2026, ngưỡng do khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026 sửa). Cách làm hồ sơ xem Hộ kinh doanh bán hàng trên sàn TMĐT.

Khi nào nên nhờ luật sư hoặc đại lý thuế

• Sàn đã khấu trừ theo ngành "phân phối" hoặc theo tỷ lệ cao nhất trong khi bạn tự sản xuất, và bạn muốn điều chỉnh.
• Bạn vừa sản xuất vừa mua hàng về bán lại trên cùng gian hàng, cần tách doanh thu theo ngành.
• Doanh thu cả năm gần ngưỡng 1 tỷ hoặc 3 tỷ đồng, cần quyết định có quyết toán TNCN hay đề nghị hoàn.
• Bạn bán qua sàn nước ngoài hoặc qua nền tảng không có chức năng thanh toán.